Opus Gainfull, de nieuwe naam van The Swinging Strings, vrij vertaald als ‘vruchtbare composities’, weerspiegelde de artistieke aspiraties van de jonge muzikanten. Het woord ‘Gainfull’ was fout gespeld, want het zou eigenlijk ‘Gainful’ moeten zijn. Maar de nieuwe naam bekende nog niet direct een nieuw geluid.
Het begon langzaamaan te schuren en in de zomer van 1967 verliet Maten Weesjes de band, in november gevolgd door Wim de Mooij. Dit omdat er verschillen waren over de koers van het genre muziek tussen Chris en Marten. Chris wilde wat meer progressieve muziek, geen top 10 hits. Gerard verruilde de basgitaar en koos voor slaggitaar en toetsen en Chris ging op zoek naar een nieuwe bassist. Dat werd Hans Ziech, tot eind mei van dat jaar bassist bij de Voorburgse band The Soul. Het eerste gesprek tussen Chris en Hans vond plaats op 21 november 1967 om 15:30 uur voor het Dalton Lyceum in Voorburg (aan de Raadhuisstraat). Die ontmoeting bleek een schot in de roos. Hans stapte in. Toen Walter Andringa in mei 1968 opstapte, werd hij op 15 mei opgevolgd door oud-The Soul drummer Cees Kalis. Daarmee ontstond de basis van wat later Earth and Fire zou worden.
 |
Bassist Hans Ziech links. 1967 The Soul live. Links Hans Ziech, rechts Eric Wenink. Bron: Archief Hans Ziech
The Soul leverde méér dan alleen de ritmesectie. Gitarist Eric Wenink, eveneens afkomstig uit die band, sloot zich in de beginperiode aan als creatieve kracht achter de schermen. In september werd hij betrokken als adviseur. Hij droeg ideeën en nieuwe muziek aan. Dat laatste leidde tot het Westcoast- en Undergroundrepertoire. Ook stelde hij voor een zangeres aan de band toe te voegen. Op 12 oktober introduceerde hij Manuela Berloth, zij had al eerder als Lysett een single opgenomen. Op 8 november zong zij als tryout mee in twee nummers bij het een-na-laatste optreden van Opus Gainfull in Leiden/de Burcht, studentenvereniging Kathena.
De band ging daarna door onder de naam Earth and Fire. Een naam die ook door Eric bedacht was en die het verschil zou maken. De naam werd verklaard doordat de broers onder het astrologische teken Vuur, de rest van de band onder het teken Aarde vielen. De naamswijziging van Opus Gainfull in Earth and Fire vond plaats tijdens het optreden in het ABC Gebouw in Beverwijk, op 23 november 1968. Halverwege het optreden lieten alle muzikanten zich op de grond vallen en kuste zangeres Manuela de mannen een voor een wakker. De zangeres riep de nieuwe naam en de groep zette in met Somebody to love van Jefferson Airplane. De vijfmansformatie Earth and Fire was een feit en Nederland kreeg zijn eerste undergroundgroep.
 |
| Optredens Opus Gainfull (nadat Cees Kalis erbij kwam) | Plaats | Locatie |
|---|---|---|
| 3 juni 1968 | Beverwijk | ABC Gebouw |
| 16 juni 1968 | Wateringen | Verenigingsgebouw |
| 27 juni 1968 | Voorburg | Dalton Lyceum |
| 29 juni 1968 | Spijkenisse | Repelaer |
| 30 juni 1968 | Spijkenisse | Repelaer |
| 4 juli 1968 | Rotterdam | Seven Seas |
| 7 juli 1968 | Beverwijk | Promenade |
| 14 juli 1968 | Wateringen | Verenigingsgebouw |
| 1 september 1968 | Wateringen | Verenigingsgebouw |
| 14 september 1968 | Benthuizen | Verenigingsgebouw |
| 28 september 1968 | Beverwijk | ABC Gebouw |
| 11 oktober 1968 | Beverwijk | ABC Gebouw |
| 12 oktober 1968 | Delft | Bolksociëteit |
| 19 oktober 1968 | Rozenburg | De Schans |
| 26 oktober 1968 | Voorburg | Soulweekend |
| 26 oktober 1968 | Spijkenisse | Repelaer |
| 8 november 1968 | Leiden | De Burcht |
| 23 november 1968 | Beverwijk | ABC Gebouw |
Bronnen:
Earth and Fire – De biografie 1969-1983, Fred en Dick Hermsen, 2006
Kan die herrie wat zachter!? De Voorburgse popscene in de jaren 60-70, Samengesteld door Hans Lukkies, Cees Troost, Rob Wezepoel, Pieter Dijkstra, 2012
Archief Chris en Gerard Koerts, Hans Ziech en Cees Kalis